"Subliminal" yerine "Saklı, Gizli, Örtülü İleti"
Subliminal, Latince subliminalis “eşik altı” sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük sub “alt” ve Latince limen “eşik” sözcüklerinin bileşiğidir. Dilimize, İngilizce ve Fransızca subliminal “eşik-altı, bilinç sınırına girmeyen” sözcüğünden, maalesef, olduğu gibi alınmıştır.
Subliminal, TDK’da bilinçaltı olarak, günlük hayatımızda ise genel olarak Subliminal Mesaj şeklinde kullanılan bu sözcüğün karşılığı ise “Bilinçaltı mesaj” olarak tanımlanmıştır.
Başka bir nesnenin, yazının, resmin içine gömülü olan bir işaret ya da dolaylı olarak verilen mesajdır. Bu mesaj insan bilincinin alabileceği eşiğin altında fark edilmemek üzere tasarlanmıştır. Subliminal insan bilinci tarafından hemen fark edilemezler, ancak bu mesajlar insanın bilinçaltını etkilemektedir. Subliminal teknikler dizilerde, filmlerde, hikâyelerde, romanlarda, reklamcılık, siyaset vb alanlarında, düşüncelerin yayılmasından, insanlara bir mesaj verilmesinden, marka ve ürünlerin pazarlamasından toplumun ilgi, ihtiyaç ve algısını değiştirmeye kadar birçok konuda kullanılmaktadır. Subliminal iletiler, toplumda bulunan algının aksine kişilere her şeyi yaptıramaz. Sadece yapmaya yatkın oldukları şeyleri bir nebze pekiştirebilir veya karşı oldukları şeylere karşı bir soru işareti yaratabilir.
Subliminal için, her ne kadar, Türkçe karşılığı olan “Eşikaltı” kelimesi birçok yerde önerilmesine rağmen. Günlük hayatta kullanıldığı şekil ve amaç göz önünde tutularak, “Saklı İleti, Gizli İleti, Örtülü ileti” kelimelerinin uygun olabileceğini düşünüyorum. Yeter ki Subliminal kelimesini kullanmayalım.
Ergun MENGİ 07 Mart 2026